Ons teeltseizoen
Na een moeilijk en uitdagend voorjaar met minder succesvolle teelt dan gehoopt (zie uitdagingen) is dit goed bijgetrokken. Vanaf juli konden we genieten van een mooie zomerteelt en een grote diversiteit aan groentes tot laat in het najaar. We hebben weer veel mooie en smakelijke groentes geteeld terwijl we tegelijkertijd weer een stap gezet hebben in het gezonder maken van de bodem. Ook hebben we dit jaar weer genoten van twee mooie oogstfeesten op onze tuinen waarin we samen met jullie geproost hebben op het seizoen. We hebben kennisgemaakt met nieuwe enthousiaste leden en een blijvertje zijn de meewerkdagen voor leden waarop we samen een middag gezellig aanpoten. We hebben de tuinen proberen te verbeteren met bordjes & markeringen, de tuin in Ooij heeft dit seizoen een eigen pergola met picknicktafel op de tuin gekregen om in de schaduw te genieten van een bloeiende tuin.
Een ander blijvertje in onze werkstructuur zijn de dagen waarop wij als team samenwerken op een van onze tuinen. Normaliter is het hele team dus de ene week op de tuin in Malden en de week erop in Ooij. Dit zorgt voor meer gezelligheid, productiviteit maar borgt ook dat we de tuinen beter op gelijk niveau kunnen houden. Ongeveer 1x per maand stoppen we die teamdag net iets eerder om met zijn allen een leuke activiteit te ondernemen zoals beachvolleybal of een workshop groentetaarten bakken! Goed voor de teamspirit en een mooie opsteker als het seizoen even niet meezit..
Ondanks de vele uitdagingen dit seizoen waarin het team echt veerkracht heeft getoond, zagen we de tuin gelukkig ook weer opbloeien in de zomer waarin het prachtig groen en boordevol leven was. Dat maakt ons als tuinders ook weer trots op onze eigen tuinen en jullie hopelijk ook.
Onze hoogtepunten: VOORbeeld verkiezing, groei impact Gelukkige Groentes voor Iedereen & de eerste lichting 11 zelfoogsttuin ondernemers!
Voorbeeld verkiezing
Vorig jaar gaven we al aan dat het onze ambitie is om onze kennis landelijk te gaan delen met mensen die een zelfoogsttuin willen starten. Dit jaar hebben we op fantastische wijze een enorme impuls gekregen voor de realisatie van deze ambitie! Het winnen van de VOORbeeld verkiezing was natuurlijk wel echt het hoogtepunt van 2024 voor ons. In dit geval was de hele reis naar de winst toe een mooi proces. We bieden jullie graag nog eens onze excuses aan voor het ongegeneerd (herhaaldelijk) vragen om jullie stem op ons in de stemronde. Maar hey, het bracht ons wel (ternauwernood) in de top 15! Heel erg bedankt voor het stemmen destijds en het werven van anderen! Daarna hebben we ons best gedaan om ons plan op papier te zetten wat zich uitbetaalde in een plek in de top 5. In oktober mochten we eindelijk het plan pitchen tijdens de feestelijke finale en wat een feest is het geworden, we gingen naar huis met 100.000 euro voor de versnelling van onze ambities!
Het is een kroon op het werk wat we tot nog toe hebben verricht, we hebben altijd (en dat zal blijven) hard moeten werken om aan te tonen dat ons concept werkt en er een boterham mee verdient kan worden. Het winnen van deze prijs is een enorme bevestiging maar biedt ons ook de kans om een serieuze stap te zetten bij het realiseren van meer zelfoogsttuinen door heel Nederland!
Groei impact Gelukkige Groentes voor Iedereen
Dit jaar was het onze ambitie om te groeien met ons impact-programma ‘Gelukkige Groentes voor Iedereen’ waarin we groentes telen voor de voedselbank en moestuineducatie verzorgen op basisscholen. Dat is qua impact absoluut gelukt! Dit jaar zijn we van 2 scholen waar we structureel moestuinlessen verzorgen naar maar liefst 5 gegroeid! Ook is het aantal excursies van basisscholen naar onze tuinen groter geworden. Om al deze lessen te verzorgen zijn we samen gaan werken met drie moestuincoaches. Deze coaches zijn in het seizoen wekelijks in de schoolmoestuinen te vinden om daar samen met de kinderen te moestuinieren. We maakten een enorm gaaf filmpje over onze impact, die kun je hier bekijken. Omdat we groeiende zijn en willen waarborgen dat dit mooie project de tijd en liefde krijgt die het verdient, hebben we besloten dit programma onder te brengen in een zelfstandige stichting genaamd Stichting Gelukkige Groentes Voor Iedereen. Meer info over dit programma vindt je nu dus hier: ggvooriedereen.nl
De eerste 11 zelf-opgeleide zelfoogsttuin ondernemers
In oktober heeft tevens de eerste groep van startende zelfoogsttuin ondernemers de 6-daagse opleiding afgerond. Het waren 6 enorm intensieve dagen waarin we een enthousiaste groep starters in geuren en kleuren alles hebben verteld over het opzetten en draaien van een zelfoogsttuin. Van het vinden van grond tot het werven van leden en het maken van je teeltplan en welke gereedschappen je gebruikt op de tuin. Alles kwam aan bod, de eerste groep heeft onze opleiding beoordeeld met een dikke 9! Een resultaat waar we trots op zijn, maar nog mooier is dat een aantal ook daadwerkelijk aan het starten is met een eigen zelfoogsttuin. Dat is nou precies waar we dit natuurlijk voor doen, zodat er nog veel meer zelfoogsttuinen in Nederland bij mogen komen!
Dan de uitdagingen: regen, slakken en afscheid Jesse als compagnon.
Regen
Seizoen 2023/2024 was het natste groeiseizoen ooit gemeten! Al vanaf september vorig jaar leek het alleen maar te regenen tot juni van dit jaar. Dat bracht echt wel een behoorlijk aantal uitdagingen met zich mee. Het zwaartepunt hiervoor lag in onze tuin in Malden, de grond ligt lager en er waren simpelweg meer natte plekken. In de tuin in Ooij was het zeker nat, maar geen vorming van plassen of een hoge waterstand.
Zo was het op onze tuin in Malden op sommige plaatsen zo nat dat wij half mei de tomaten feitelijk in het water aan het planten waren. Door de extreme natheid van de grond warmt de bodem minder goed op (waardoor de groei minder is), krijgen schimmels veel meer kans om gewassen aan te tasten en was het soms ook gewoon een modderbende in de tuin. Die vele regen zorgde dus al voor extra uitdagingen in de teelt, maar het faciliteerde ook een volgende uitdaging…
Slakken
Als dit het natste seizoen was, dan was dit ook het beste (daarmee slechtste) slakkenseizoen ooit! Ook hier waren de uitdagingen in Malden groter dan in Ooij, dit heeft vooral te maken met het feit dat we in Malden langer bezig zijn en de slakken zich er al langer hebben kunnen vermenigvuldigen. Door de zachte winters vriezen slakkeneitjes niet kapot en natuurlijke vijanden van de slak zijn er te weinig. In Malden zijn op sommige plekken de teelten wel 3 keer opnieuw geprobeerd om nog oogst voor elkaar te krijgen. In de ochtend een rondje slakken rapen was daar de standaard voor een groot deel van het seizoen. Ook hebben we met behulp van bio-slakkenkorrels en aaltjes geprobeerd de schade te beperken. Pas later in het seizoen is dit in Malden echt gelukt, ook toen het eindelijk vooral droger werd. Zolang het nat is dan blijft er ook een invasie van slakken komen uit de naastgelegen percelen. In Malden zijn de naastgelegen percelen natuurgebieden waar de slakken makkelijker in gedijen dan in de akkerbouwgrond die rondom onze tuin in Ooij ligt.
Omdat de aaltjes weinig effect leken te hebben en ook niet helpen wanneer de slakken van buiten de tuin blijven komen, zijn we naar loopeenden als oplossing gaan kijken. Helaas zijn de eerste loopeenden die we op onze tuin in Malden mochten verwelkomen na een aantal weken gedood door een vos of marter. Op dit moment hebben we 4 nieuwe loopeenden in de tuin in Malden waar we een mooi en veilig hok voor hebben gebouwd. Begin dit seizoen zullen we ook een hok bouwen voor eendjes in Ooij omdat we verwachten dat de hoeveelheid slakken daar anders ook te groot zal worden. Door de loopeenden iedere keer andere gedeelten van de tuin te laten begrazen, verwachten we de hoeveelheid slakken dan eindelijk op een werkbaar niveau te krijgen.
Uitstappen Jesse uit Gelukkige Groentes Ooij
Afgelopen jaar raakte Jesse onze compagnon in de Ooij overspannen. Aan het begin van dit seizoen hebben we samen gekeken hoe we verder gingen. Hierbij hebben we in eerste instantie geprobeerd of Jesse weer aan de slag kon gaan. Al voor het seizoen echt begon werd echter duidelijk dat dit geen goed besluit zou zijn. Jesse had simpelweg meer tijd nodig voor zijn herstel en ook een werkplek waarin er minder werkdruk is. We zijn uiteindelijk samen tot de conclusie gekomen dat het verstandiger was om onze wegen te scheiden. Jesse is uitgestapt uit de onderneming en heeft daarmee ook de ruimte om te werken aan duurzaam herstel. Ondanks dat het natuurlijk totaal niet gelopen is zoals we hadden gehoopt, zijn wij Jesse nog altijd dankbaar dat hij naar ons toe is gekomen met het idee voor de tuin in Ooij. Momenteel gaat het goed met Jesse, hij is aan de slag bij houtwerkplaats Stadsboom en blijft regelmatig langskomen in de tuin om groentes te oogsten.
Gelukkige Groentes in cijfers
Dit jaar is met de winst van de VOORbeeld verkiezing een bijzonder jaar voor ons, het winnen van 100.000 euro voor een onderneming die zelf iets meer dan 200.000 euro omzet draait is natuurlijk heel wat. Maar onderstaand hebben we die prijs wel buiten de cijfers gehouden. Ook omdat dit bedrag niet direct ten goede zal komen aan ons resultaat maar ingezet wordt om te investeren in de opleiding en hulp voor startende tuinders.
Dit jaar zijn we qua omzet licht gestegen, vorig jaar was de totale omzet 215.000 euro, dat gaat dit jaar op ongeveer 224.000 euro uitkomen. Maar onze kosten zijn harder gestegen, van 143.000 euro vorig jaar naar 162.000 euro dit jaar. Waar je bij bovenstaande cijfers rekening mee moet houden is dat na het bedrijfsresultaat (omzet – kosten) de aflossingen voor de lening er nog af moeten van ongeveer 17.000 euro.
Het stijgen van de kosten komt uiteraard voort uit het feit dat ook voor ons alles duurder aan het worden is, denk aan compost, zaden & planten. Maar we zijn ook meer activiteiten gaan ondernemen en daardoor dus ook significant meer salaris/inhuurkosten gaan maken. Los van een kleine bonus zijn we ondanks de omzetstijging dit jaar nog niet verder gekomen in onze ambities om iets meer dan 2.000 euro per maand uit te kunnen betalen. Voor komend seizoen gaan we daar wel stappen in zetten omdat deze vergoeding niet meer volstaat. We blijven streven naar een modaal inkomen wat voor 2024 een vergoeding van bruto €2.966.- euro voor 4 dagen werk. Enerzijds is het hiervoor nodig om onze abonnementsprijzen te verhogen, anderzijds zien we ook ondernemend ruimte om die hogere vergoedingen uit te kunnen betalen. De moestuincursussen blijven goed lopen, daarnaast hebben we de opleiding nu staan en ook het toegekende bedrag vanuit de VOORbeeld verkiezing zorgt er natuurlijk wel voor dat we de tijd die we daaraan besteden goed vergoed kunnen krijgen.
Ambities 2025
En tja, Gelukkige Groentes zou Gelukkige Groentes niet zijn als je onder dit bericht niet weer nieuwe ideeën en ambities leest voor volgend seizoen! Laten we starten met onze basis.
1. Een dijk van een teeltseizoen draaien op onze pluktuinen
Zoals je hebt kunnen lezen groeit ons team, vorig jaar waren we met 4 fulltime krachten, komend seizoen zijn dit er maar liefst 6 (waarvan Liselotte een aantal maanden met zwangerschapsverlof zal zijn). Maar daarnaast hebben we wederom twee nieuwe toppers gevonden voor de leerlingboer-rol (Daan & Marly). Dit betekent dat er per tuin dus weer twee hoofdtuinders zijn: Karin & Jorian in Malden en Poppy & Arre in Ooij. Liselotte zal vanaf mei/juni ook weer onderdeel worden van dit team, dan zullen er mogelijk wat dagen gaan verschuiven. Daarnaast komt Bulekri mogelijk ook weer als extra kracht in Malden. Sam zal alleen tijdens teamdagen op de tuinen zijn en vooral een rol pakken in het ondersteunen van nieuwe zelfoogsttuinen en andere nevenactiviteiten. Hiermee hebben we er alle vertrouwen in dat we weer een dijk van een team hebben staan dat met veel passie en energie een nieuw teeltseizoen boordevol prachtige en ecologische groentes gaat telen! We duimen dat de weergoden ons in 2025 iets beter gezind zijn dan dit jaar, duimen jullie mee?
2. Meer zelfoogsttuinen opzetten door heel Nederland
We hebben onze opleiding nu staan en 100.000 euro gewonnen om ons plan voor meer zelfoogsttuinen in Nederland te gaan realiseren. Op dit moment houden we innig contact met de ondernemers uit de eerste lichting en proberen we hen waar mogelijk te helpen bij hun opstart. Daarbij zijn we aan het kijken hoe we daar op termijn meer structuur aan kunnen gaan geven zodat we deze ondersteuning ook als dienst zouden kunnen gaan aanbieden. Daarnaast zijn we druk in gesprek met verschillende partners die ons gaan helpen in onze ambities waar we dit niet alleen kunnen, dat zijn leuke maar ook spannende gesprekken. Het is onze ambitie om vanaf 2026 ongeveer 50 tot 75 ondernemers te helpen bij de opstart van hun zelfoogsttuin, in 2025 gaan we door te doen verkennen hoe we dat het beste kunnen realiseren. Wordt vervolgd!
3. Verbeteren faciliteiten tuin Malden
Wellicht heb je meegekregen dat de gemeente Heumen onlangs een nieuwe gebiedsvisie aan heeft genomen voor de gebieden ten noorden van Malden. Binnen dit plan wordt het voor ons mogelijk om nieuwe faciliteiten te realiseren. Je kunt hierbij denken aan nieuwe kasruimte, een gebouwtje en parkeerplaatsen. Wij zijn de gemeente natuurlijk zeer dankbaar voor het feit dat wij deze mogelijkheden krijgen. Hiermee geeft de gemeente Heumen echt de ruimte aan duurzame en kleinschalige stadslandbouw om zich te vestigen maar ook professioneel te ontwikkelen. Wij zijn momenteel met de gemeente in gesprek om onze wensen voor te leggen, maar onze ambitie is hier komend jaar ook echt het een en ander al in te gaan realiseren!
4. Nieuw initiatief: Strokentelers!
In deze weken wordt de laatste hand gelegd aan een gloednieuw initiatief voortkomend uit onze oriëntatie op strokenteelt landbouw. Samen met Daamen Akkerbouw (camping de Hazelaarshof) uit Kekerdom gaan we Strokentelers lanceren. Een concept waarbij we op gemechaniseerde en natuur-inclusieve wijze voedsel gaan verbouwen. Het idee is dat we meer mensen met lokale en mooie groentes kunnen voeden, maar ook makkelijker meer hectares natuur-inclusieve landbouw kunnen gaan realiseren. Omdat dit gemechaniseerde landbouw is, kunnen we in potentie opschalen tot tientallen hectare! Uiteraard houden we jullie ook op de hoogte van de ontwikkelingen over dit initiatief.
Met dit bericht sluiten we het jaar dan weer bijna af, ook wij gaan het de komende weken even wat rustiger aan doen. Om wat te ontspannen, te genieten van wat we hebben bereikt en ons te bezinnen op de plannen voor volgend jaar.
We bedanken jullie weer voor een seizoen lidmaatschap, jullie vertrouwen in ons en zien ernaar uit volgend seizoen weer aan de slag te gaan, heel graag tot dan!